Esirlik ve Egemenlik İlişkisinin İslam Öncesi Türk Toplumlarındaki Rolü

İslam öncesi Türk toplumlarında esirlik meselesi, sıkça iki zıt görüşle ele alınmıştır. Bir kesim, Türklerde köleliğin varlığını inkar ederken, diğer kesim Roma merkezli kölelik tanımını evrensel bir ölçüt olarak kabul etmektedir. Ancak sorun, köleliğin varlığı değil; esirlik ve bağımlılığın siyasi ve toplumsal işlevleridir. Bu araştırma, esirliğin ekonomik bir sistemden çok, egemenlik sağlama ve kriz yönetme aracı olduğunu ortaya koymaktadır. Örneğin, Roma köleliği kurumsal bir yapı iken, bozkır toplumlarında ekonomik faaliyetler göçebe hayvancılıkla sınırlıdır. Bu nedenle, kölelik sistemi burada gelişemez. Ayrıca, esirlerin askerî ve demografik kapasite sağlamak amacıyla kullanılması, onların ekonomik köleliğe tabi olmadığını gösterir. Bozkır toplumlarında esirler zamanla entegre edilir ve bu durum, köleliğin asimile edici bir işlev üstlendiğini kanıtlar.